Mar plij deoc’h gouzout e pele iceberg, eo pouezus kompren ez eo ar furmadur naturel-mañ diazez war glazioù bras o vont da zispartiañ ha da dreuzkas er mor. Ar goulennoù diwar-benn onde fica iceberg a c’hoarvez kalz en alioù ha war lec’hiennoù danvez, abalamour d’ar c’hontrol hag ar gweladennoù dreistordinal a vez graet evit studiañ ar glazioù-se. An icebergs a c’haller kavout e meur a lec’h war an douar, met ar re brasañ hag ar muiañ a c’hoarvez e rannvroioù polarek, hag e-lec’hioù a zo e-kichen ar morioù glaziek.

Da gentañ, e ranker kompren e pele iceberg e kaver ar furmadurioù-se evit bezañ gouest da vont da zispartiañ er mor, dreist-holl e-kichen ar glazioù bras hag ar c’hornioù glaziek. Evit ar re a fell dezho gouzout onde fica iceberg e gwirionez, ar respont a zo e-lec’hioù naturel ha polarek, e-giz Groenland, Antarktika, ha meur a rannvro er Hanternoz. Ar respont-se a zo pouezus evit an dud a glask deskiñ hiroc’h diwar-benn ar c’hrouidigezh hag ar veveziñ naturel eus ar glazioù-se.

Goude ma’z oc’h prest da gompren pele emañ an iceberg, kit gant icebet evit muioc’h a ditouroù.

Gwelout hiroc’h diwar-benn pele emañ an iceberg evit gouzout gant 20bet.

Krouidigezh ha kevreerezh ar icebergs

Ar icebergs a vez krouet pa vez tennet parzelloù eus glazioù pe plasoù glaz a zispartiet ha o tont da fall er mor. An darn vrasañ eus ar iceberg a vez en-dro dindan ar mor, gant nemetken 10% a weler war an uhelder. Kevreet int dreist-holl gant dour fresk krouet gant erc’h kempennet dre milvioù bloavezhioù. Ar liv gwenn pe glas eus ar icebergs a zispleg gant donder ar geloù hag an aer a zo enno.

Ar proses krouidigezh a c’hall kemer bloavezhioù pe c’hoazh kantvedoù, gant ar glazioù o kempenn ha o stagañ dre ar c’hontrol ha ar c’hlima. Dre-se, e vez krouet ur furmadur kreñv ha liesseurt, hag an icebergs a vo o vont da zispartiañ ha da vont da vevañ er morioù glaziek. Ar c’hompozision a zo diazez gant dour glaz ha gant aer, hag e vez an aer ennañ o kemmañ ar liv hag ar gwiskad.

Lec’hioù pennañ ma vez kavet icebergs

Ar icebergs a vez muioc’h er rannvroioù polarek, dreist-holl e-kichen an Antarktika er Su hag e Groenland er Hanternoz. Kavet int ivez er Arktik hag er c’hornioù a-dreñv Kanada, Alaska ha Rusia. An nebeutañ a icebergs er rannvroioù-se a zo naturel, rak eno emañ ar glazioù bras ha bevañ.

En o zouez, ez eus ur chomlec’h fentus en ur gontañ ha war rolloù, anvet 7 iceberg rose irvine ca 92620, lec’h e Stadoù-Unanet Amerika, dreist-holl e Kalifornia. Dreist-holl, n’eo ket ur iceberg gwirion, met ur chomlec’h kenwerzhel pe miret gant an anv-se. Gant ar ger-se, e vez troet da vezañ ur c’homlec’h evit an dud hag ar c’hultur, ha n’eo ket mat da gemer an anv-se evel ur gwir lec’h naturel evit icebergs.

Goude-se, evit an dud a fell dezho gouzout onde fica iceberg e gwirionez, e ranker merkañ e vez kavet icebergs dreist-holl e lec’hioù gant temperaturioù sklaer ha glaziek, ha gant an dour o vezañ re glaz. Ar rannvroioù polarek a zo ar re brasañ evit ar veveziñ naturel-se, ha dre-se e vez kavet an icebergs brasañ ha gwennañ.

Furchadennoù diwar-benn ar icebergs

• An iceberg vrasañ bet enskrivet a oa war-dro 11.000 km², tost da vout heñvel ouzh Jamaica.
• Ar icebergs a c’hall mont milioù kilometr, kaset gant kourantioù mor ha yennoù.
• Krouidigezh ar icebergs a zo un arouez pouezus evit studiañ an amzer hag ar cheñchamantoù sevenadurel war ar bed.
• Ar Titanic a oa bet kollet goude ur c’hollid gant ur iceberg er Mor Atlantel er Hanternoz e 1912.
• Ar icebergs n’int ket pemdez ha ne vezont ket a-hed o vevañ, o treuzkas dindan dourioù tommoc’h.
• En ur c’hontrol nevez, ez eus bet graet ur icebet casino anmeldelse evit ar c’hasinooù enlinenn, met n’eo ket liammet gant ar furmadur naturel-se, nemetken un anv heverk evit kinnig ur prof evit an dud.

Perak n’eo ket icebergs ur ger gant tilde?

Un digarez a vez goulennet perak n’eo ket icebergs ur ger gant tilde. Abalamour d’ar pezh eo “iceberg” ur ger eus yezhoù all, saozneg ha galloudek, hag a heuliañ reolenn ar brezhoneg evit gerioù o tont da seurt konsonant, n’int ket gantañ ac’hent. En o zouez, ger paroksiton eo gant konsonant disheñvel diouzh “r”, “l”, “z”, “x”, “n” pe “ps”, ne heulia ket reolennoù ac’hent ar brezhoneg.

Ar ger “iceberg” eo un dra eus ar yezhoù saozneg ha galloudek, hag e brezhoneg n’eo ket gantañ tilde abalamour d’ar reolennoù yezh. Dre-se, evit ar re a fell dezho gouzout perak n’eo ket icebergs ur ger gant tilde, e ranker kompren ez eo un dra liesseurt ha diazez war ar yezhoù ha reolennoù yezh.

Tablenn gant roadennoù diwar-benn lec’h ma vez kavet icebergs